پيشتر اشاره كرديم كه بيشتر علما و شعراي بزرگِ كُردستان پيرو طريقت نقشبندي بوده‌اند،اكنون شرح حال يكي ديگر از آن بزرگان را در اينجا مي‌آوريم:

ملّا محمود باكي سقزي

صوفي با صفا،شاعر شوريده و اديبِ لبيب ملا محمود از اهالي «خور خورۀ» سقز، متخلّص به باكي به سال 1252 هجري قمري تولّد يافته و در سال 1318 هجري قمري درگذشته است. وي شخصي فاضل و متّقي و از مريدان شيخ عمر ضياءالدّين نقشبندي بوده و از شغل حكّاكي امرار معاش مي‌كرده است. او بيشتر عمر خويش را در جوار مرشدش در بيارۀ شريفه سپري كرده است.

اين غزل از او است كه خطاب به مرشد خود (حضرت ضياءالدّين) گفته است:

اي بلاي دلِ صاحب نظران بالايت

آتشِ خرمنِ سودازدگان سيمايت

قوتِ جان، طُرفه نگاهي زِ دو چشمِ سيهت

قوّتِ دل، سخني زان  لبِ شكّر خايت

عيش جنّت، ثمري از شجرِ ديدارت

تابِ دوزخ شرري از غمِ جان فرسايت

مست و مخمور سر از خاكِ لَحَد بردارد

هر كه لب تر كند از چاشني صهبايت

گر زِ شوريده‌دلان شورِ فيامت خواهي

جلوه دِه طلعتِ جان بخشِ جهان آرايت!

نازنينا ! زِ سراپردۀ  عزّت باز آي!

كور آن چشم كه خالي زِ تو بيند جايت

ديدۀ خاك نشينانِ سرِ كويت را

باز روشن كُن از آن سرمۀ خاكِ پايت

ما به دامِ تو گرفتار و تو  از  ما  بيزار

تو  زِ ما فارغ و ما شيفته و  شيدايت

جان به لب آمده پروانۀ دل سوخته را

شمعِ جان! تا به كي آخر نبوَد پروايت؟

ذرّه‌اي‌اَم به هواي رخِ تو سرگردان

والۀ حُسنِ «ضيا»، غمزدۀ سودايت

نظري بر من بيچارۀ مسكين فرما

من فداي نظر و منظرِ  مِهر افزايت

باكي از «باكيِ» دل تنگ و پريشانَت نيست

شاهِ من! آه زِ بي‌باكي و استغنايت!

از ملّا محمود باكي كتابي به نام «نورالنّاظرين» در بابِ مناقب و كرامات و خوارق حضرت شيخ ضياءالدّين بر جاي مانده است. استاد علّامه ملا عبدالكريم مدرّس، نسخه‌اي از اين كتاب را به خطّ خود كتابت كرده است.

بر روي مُهر ملا محمود باكي اين دو بيت حك شده بوده است:

مژه‌ات بهر رخنه در دلها

از من آموخته است حكّاكي

هم ز مژگانِ توست برگشته

شده بختِ سياه از «باكي»

پس از وفات حضرت ضياءالدّين، ملا محمود،قصيده‌اي غرّا در سوگ وي سروده است.

ــــــــــــــــــــــ

منابع:

1.تاريخ مشاهير كُرد؛ بابا مردوخ روحاني؛جلد دوم، ص 71.

2. يادي مه‌ردان؛استاد ملا عبدالكريم مدرّس؛ جلد دوم، صص 570 ـ 568 .

مطالب مرتبط:

چند شعر از حضرت شیخ ضیاءالدّین

علما و شعراي پيرو طريقت نقشبندي

فرزندان شيخ سراج‌الدّين (قدّس سرّه)