گزارشي اجمالی از كنگرۀ جهاني مولانا خالد نقشبندي در سليمانيه
حسن قادري - پاوه
به دعوت مركز فرهنگي سليمانيه با جمعي از نويسندگان و صاحبنظران مناطق كردنشين ايران براي شركت در كنگرۀ مولانا خالد نقشبندي در تاريخ 6 ارديبهشتماه 88 از سنندج به طرف سليمانيۀ عراق حركت كرديم.
ماموستا احمد نظيري مسئول هماهنگي گروه 28نفري ايراني بودند كه در هتل ديلان سليمانيه مستقر شدند. كنگره به مدت سه روز از تايخ 7 الي 10 ارديبهشت ادامه داشت و طي اين مدت صاحبنظران، نويسندگان و اديبان، مقالات و مطالب خودشان را ارائه كردند. اكثر مقالات ارائه شده علمي، پژوهشي و توصيفي بودند. سعي شده بود از نقاط مختلف جهان كه مولانا در آن مناطق و كشورهايي كه بيشترين تأثيرگذاري را داشتند آثاري را انتخاب كنند. افرادي از انگلستان، فرانسه، مالزي، تركيه، سوريه و لبنان مقالاتي را به زبانهاي مختلف ارائه دادند كه توسط مترجمان براي حضار به زبان كردي ترجمه ميشد.
مولانا خالد بسيار بزرگتر از آن است كه در مدت سه روز به تمام ابعاد شخصيتي علمي و عرفاني ايشان پرداخته شود. ايشان شخصيتي فرامنطقهاي بودند؛ درجات علمي و عرفاني ايشان مرهون مجاهدۀ نفس، تجرد و از خودگذشتگي، سير و سلوك، استغاء و عدم وابستگي به هيچ يك از قطبهاي اقتصادي، اعتماد به نفس و خصلت سيريناپذيري ايشان از دعوت و مجاهده بود.
مولانا خالد در مدت عمر كوتاهش (49 سال) توانست به بعضي از كشورهاي منطقه مسافرت كند. او از زادگاهش قرهداغ و سليمانيه و هورامان تا بغداد و سوريه و لبنان و مكه و مدينه و افغانستان و پاكستان، تركيه و هندوستان را به يكباره براي كسب معرفت طي كرد و تا رسيدن به قطب زمانه و مرجع طريقت نقشبندي يعني شيخ عبدالله دهلوي لحظهاي نياسود، آنگاه مجدداً به بغداد و سليمانيه بازگشت تا دستورات استاد خويش را براي مردم اجرا كند و آنها را با طريقۀ نقشبندي آشنا سازد.
( تأثير مولانا خالد در جهان اسلام آنچنان شگرف و گسترده بود كه قبل از اينكه وفات كند 14 كتاب دربارۀ ايشان تأليف شده بود و اين موفقيتي است كه در طول تاريخ بسيار به ندرت پيش آمده است).
سفر و زيارت مكه و مدينه و كسب مقامات بلند روحاني از اين سفر و آمادگي روحي و رواني براي تبليغ و ارشاد مردم آرام و قرار را از اين شخصيت بزرگ گرفته بود. در اولين فرصت اقدام به انتصاب نمايندههايي در مناطق مختلف نمودند كه عنوان خليفه به آنها دادند (شيخ عثمان سراجالدّين تويلي نخستين و بزرگترين جانشين او در كردستان بود). اين نمايندهها موظف بودند مسايل اسلامي و آداب طريقت را به مردم بياموزند. و آن ها را با اركان اسلام و فقه و اصول آشنا سازند. او در مساجد و تكايا به ارشاد و تبليغ دين و گسترش علم ميپرداخت؛ مدتي در سليمانيه در مسجد شيخ عبدالرّحمن و بعد از مدتي راهي بغداد شد و در آنجا براي خود مقر و مأوايي فراهم آورد و مشغول تدريس و عبادت شد و بقيۀ عمر گرانبهايش در خدمت دعوت ديني و انتشار طريقت نقشبندي بود.
در تالار « توار» سليمانيه كنگرۀ بزرگداشت اين عالم رباني شروع به كار نمود. مقالات مختلفي ارائه شد و از صفات و برجستگيهاي شخصيت مولانا، از تصوف و عرفان، تدريس و مدارسه، عبادت و رياضت و سير و سلوك، از آثار و نامههاي عربي، فارسي و كردي براي منسوبين خود. از ارتباط با حكام بابان در سليمانيه و از روابط ايشان با شيخ معروف نودهي سخن رفت . نهايتاً برگزاري جلسۀ پرسش و پاسخ اين محفل علمي و فرهنگي را پربارتر كرد؛ آنچه كه براي بنده و ديگران قابل تحسين بود مباحثه و مجادله حسنهاي بود كه در ارائه نظرات شاهد آن بوديم. تفكرات مختلفي در يك محفل ادبي ارائه ميشد و گاهي به مجادلهاي طولاني منجر ميشد.
مقالات خارجي از هر زبان همزمان به زبان كردي براي حاضران ترجمه ميشد.
در حاشيهي كنگره نمايشگاهي به همت يكي از مراكز فرهنگي سليمانيه برپا شده بود كه علاقمندان كتابهاي موردنظر خود را تهيه مينمودند. در پايان كنگرهي سه روزه در سليمانيه يك سفر دستهجمعي جهت بازديد از زادگاه مولانا خالد در قرهداغ ترتيب داده شده بود كه جمعي از مهمانان به آنجا عزيمت كردند. همچنين عدهاي ديگر از مهمانان براي زيارت بارگاه مشايخ بياره و تويله به دعوت شيخ محسن و شيخ محمد و شيخ عبدالرحمن و عده ديگري از علماي ديني راهي آن منطقه شدند. در بياره مراسمي سه ساعته با حضور مردم، مهمانان خارجي، علما و مشايخ برگزارشد كه در آنجا مطالبي پيرامون شخصيت مولانا، روش و سبك و سياق دعوت به طريقۀ نقشبندي و خدمات علما و مشايخ به فرهنگ اسلامي بيان شد سپس با ذكر و مناجات و مديحهخواني و نماز جماعت مراسم به پايان رسيد.
از نكات برجسته كنگرۀ جهاني مولانا خالد نقشبندي در سليمانيه انتخاب مقالات علمي و پژوهشي از كشورهاي خارجي بود كه نشاندهندهي تأثيرگزاري مولانا در خارج از كشور عراق بود. حضور شخصيتهاي سياسي و وزير و وزارء دولت كردستان، فضاي مناسب برگزاري كنگره، فراهم كردن امكانات رفاهي مناسب براي مهمانان خارجي، بازتاب مسقتيم مراسم توسط رسانههاي داخلي و خارجي براي استفاده عموم، تعامل و مدارا بين سلايق و تفكرات مختلف از احزاب و تشكلها در كنگره و تحمل نظرات همديگر، مهمان نوازي و احترام به مهمانان خارجي از جمله نكات مثبت در كنگره به شمار ميرفت.
آخرين سخن:
فضاي حاكم بر كنگره نويدبخش رشد نهال دمكراسي در كردستان عراق است. مردم زجر كشيدۀ عراق در دوران ديكتاتوري صدام با وجود تمام محروميت و آوارگي حافظ فرهنگ و هويت خويش بودند و امروز آنها ميزبان يك كنگرۀ جهاني براي شخصيتي هستند كه مورد احترام همۀ مسلمانان به ويژه كردهاي سراسر جهان است. رشد اسلامخواهي، مدنيت، فرهنگ شهروندي، تحمل آراء و نظرات مخالف، رشد فرهنگ غيردولتي، افرايش تعداد نشريات، حضور گرم و پرشور مردم در مساجد، احترام به شخصيتهاي علمي فرهنگي، خود حاصل رشد دمكراسي در عراق است.
مردم ميگويند هرچه داريم حاصل آزادي و امنيت است و تا زماني اين دو گوهر گرانبها در اختيار ماست سعادت و خوشبختي در انتظارماست. شهر سليمانيه امروز از شهرهاي زيبا و ديدني كردستان عراق است. بيش از يكصد مركز فرهنگي، هنري از تمام گرايشها را در خود جاي داده است. در 73 مسجد نماز جمعه اقامه ميشود، بيش از يكصد هفتهنامه مجوز انتشار گرفتهاند و بيش از 50 هتل مجلل با تمام امكانات رفاهي در خدمت مهمانان خارجي ميباشند... .۱
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. اين گزارش از سايت خبري کومه کال اخذ شده و مديريت وبلاگ نقشبنديه آن را ويرايش و اندكي در آن تصرف كرده است.
مطالب مرتبط:
شرح حال حضرت مولانا خالد ذیالجناحين نقشبندی شهرزوری
كۆنفڕانسی جیهانی حهزرهتی مهولانا خالیدی شارهزوری نهقشبهندی
طریقت نقشبندی، مولانا خالد شهرزوری و شیخ سراجالدّين
شرح حال حضرت مولانا شاه عبدالله غلامعلي دهلوي
شرح حال حضرت شهيد مولانا شمسالدّين حبيبالله جان جانان مظهر
توضیح لوگو: عبارت« بسمه سبحانه و تعالی» به خط حضرت حاج شیخ احمد شمسالدّین نقشبندی،فرزند چهارم حضرت شیخ سراج الدین. مشايخ نقشبندی هورامان همواره عبارت« بسمه سبحانه و تعالی» را (به همين صورت) در آغاز مكتوبات و نامههاي خود مينوشتهاند.